Na acht jaar in het bestuur draagt Risco Balkenende het vicevoorzitterschap van Cedris over. Als directeur van Inclusief Groep blijft hij zich onverminderd inzetten voor een arbeidsmarkt waarop iedereen mee kan doen. Zijn afscheid van het bestuur is daarom geen eindpunt, maar een mooi moment om terug te kijken op de ontwikkeling die de vereniging en de sector de afgelopen jaren hebben doorgemaakt. Tegelijk kijkt hij vooral vooruit. Want volgens hem liggen er volop kansen om de maatschappelijke betekenis van werkontwikkelbedrijven verder te versterken.

Van binnen naar buiten

Toen Risco in 2018 in het bestuur van Cedris kwam, was de sector volgens hem nog veel bezig met het eigen bestaansrecht. In de jaren daarna zag hij werkontwikkelbedrijven steeds nadrukkelijker onderdeel worden van de samenleving en de arbeidsmarkt. Niet langer staat de eigen positie centraal, maar de bijdrage die werkontwikkelbedrijven leveren aan werkgevers, gemeenten en de samenleving.

Die ontwikkeling ziet hij ook terug binnen Cedris. Met de beweging naar Vereniging 3.0 is de vereniging opener geworden. Er is meer ruimte ontstaan voor leden om hun kennis en ervaring in te brengen en samen richting te geven aan de koers. “Er is een andere verenigingsstructuur gekomen, met meer ruimte voor directeuren om hun bijdrage te leveren. Dat maakt de vereniging sterker.”

Volgens Risco zit juist in die samenwerking de kracht van de vereniging en zeker ook in het bestuur. Verschillende perspectieven komen samen, juist omdat de organisaties geen concurrenten van elkaar zijn. Dat leidt tot betere gesprekken én betere keuzes.

Onderdeel van de oplossing

Ook de rol van werkontwikkelbedrijven is volgens Risco veranderd. De organisaties werken steeds intensiever samen met werkgevers, gemeenten, onderwijs en andere partners. Daarmee zijn zij onderdeel geworden van een groter ecosysteem waarin iedereen vanuit zijn eigen rol bijdraagt aan een inclusieve arbeidsmarkt.

Dat vraagt ook om een andere manier van kijken naar werkontwikkelbedrijven. Waar zij vroeger vaker werden gezien als een eindstation, ligt de nadruk nu veel meer op ontwikkeling. Soms betekent dat een duurzame werkplek binnen een werkontwikkelbedrijf, soms een voorbereiding op een volgende stap naar een reguliere werkgever. Volgens Risco is dat precies waar het om draait. “Het gaat uiteindelijk niet om onze organisaties. Het gaat om de mensen voor wie we het doen.”

“Het gaat uiteindelijk niet om onze organisaties. Het gaat om de mensen voor wie we het doen.”

Die verandering ziet hij terug in de gesprekken met politiek en samenwerkingspartners. Waar de sector zich vroeger vaker moest verantwoorden, gaat het gesprek nu steeds vaker over de bijdrage die werkontwikkelbedrijven leveren aan maatschappelijke opgaven. De maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) helpt daarbij. Die laat zien dat investeren in mensen maatschappelijke waarde oplevert én ook economisch verstandig is. Volgens Risco bevestigt dat wat de sector al jarenlang in de praktijk laat zien: “Wij zijn onderdeel van de oplossing.”

Blijf bouwen aan de beweging

Als werkontwikkelbedrijven steeds meer onderdeel worden van de oplossing, vraagt dat volgens Risco ook om een volgende stap. De sector kan een nog grotere rol spelen bij maatschappelijke vraagstukken, juist door eerder aan te sluiten en nog intensiever samen te werken met gemeenten, onderwijs, werkgevers en andere partners.

Vooral voor jongeren ziet hij daarin kansen. Werkontwikkelbedrijven kunnen veel eerder het verschil maken voor jongeren die dreigen vast te lopen. Niet pas wanneer problemen zich opstapelen, maar juist op het moment dat iemand perspectief nodig heeft.

Meer dan werk

Daarbij bieden werkontwikkelbedrijven volgens hem veel meer dan alleen werk. Ze zijn een plek waar mensen vertrouwen kunnen opbouwen, zich kunnen ontwikkelen en stap voor stap werken aan een toekomst die bij hen past. Soms is een jobcoach daarbij net zo goed een lifecoach: iemand die naast een jongere staat en helpt om weer perspectief te zien.

Volgens Risco mag de sector dat verhaal ook nadrukkelijker vertellen. Niet alleen vanuit arbeidsparticipatie, maar juist ook vanuit de bijdrage aan gezondheid, brede welvaart en inclusief werkgeverschap. Daarmee laten werkontwikkelbedrijven zien dat investeren in mensen individuele kansen vergroot en tegelijkertijd bijdraagt aan een sterkere samenleving.

Na het bestuur

Hoewel zijn bestuursperiode erop zit, blijft hij zich vanuit Inclusief Groep inzetten voor dezelfde missie. Dat hij het vicevoorzitterschap overdraagt, ziet hij als een gezonde ontwikkeling. “Na twee termijnen is het goed dat nieuwe mensen hun plek innemen. Er is veel nieuwe kwaliteit ingestroomd in de sector. Ik heb er alle vertrouwen in dat zij deze beweging verder brengen.”

Houd moed, maar wees ook moedig

Als hij één boodschap mag meegeven aan zijn opvolgers en de leden van Cedris, hoeft hij daar niet lang over na te denken. “Houd moed, maar wees ook moedig.” Blijf samenwerken, sluit aan bij maatschappelijke ontwikkelingen en blijf zichtbaar maken wat werkontwikkelbedrijven betekenen voor mensen, werkgevers en de samenleving. Want juist daar ziet hij de volgende stap voor Cedris. Niet alleen een vereniging die haar leden verbindt, maar een beweging die samen met werkgevers, gemeenten en andere partners bouwt aan een vanzelfsprekend inclusieve arbeidsmarkt.