Organisatie

Afeer

Winschoten

De bouw- en technieksector kampt met forse personeelstekorten en is dringend op zoek naar vakkrachten. Tegelijkertijd zijn er nog veel mensen die willen en kunnen werken, maar daarvoor wel wat extra hulp nodig hebben. Om die twee werelden bij elkaar te voegen, startte werkontwikkelbedrijf Afeer een aantal jaar geleden met het TechniekLab. Kandidaten leren daar op toegankelijke wijze de vakvaardigheden die ze nodig hebben voor een vervolgopleiding of een betaalde baan in de bouw of techniek.

In het kort

Afeer is gevestigd in Winschoten, in het oosten van de provincie Groningen. Een regio waar ze maar al te bekend zijn met aardbevingen en de daaruit voortkomende schade aan huizen en panden. In 2018 stelde Werk in Zicht, het samenwerkingsverband in de arbeidsmarktregio Groningen en Noord-Drenthe tussen sociaal ontwikkelbedrijven, gemeenten, provincie, UWV en ROC’s, daarom een ‘zak met geld’ beschikbaar voor een 1000-banenplan. Het idee: creëer banen in de techniek, het liefst voor mensen uit de regio, zodat zij de gebouwen kunnen restaureren en opbouwen.

Verschillende bedrijven in de provincie gingen aan de slag en bij Afeer ontstond het plan voor het TechniekLab (opent in nieuw tabblad); een voorportaal om mensen enthousiast te maken voor een baan binnen deze sector. Inmiddels zijn die 1000 banen al lang en breed gerealiseerd, maar het belang van het TechniekLab is door de aanhoudende personeelskrapte nog altijd groot. Nu wordt het voortgezet binnen het project Kansrijk Opleiden, met subsidie van de provincie.

Technieklab Afeer – Een proeverij aan vakvaardigheden

Iedereen die interesse heeft om te werken in de bouw of de techniek én in de regio woont, kan bij Afeer aankloppen. Ook vanuit de praktijkscholen kunnen leerlingen bij het TechniekLab worden aangemeld. De kandidaat start met de zogeheten Carrousel. “In vier tot zes weken maken de deelnemers kennis met de verschillende vormen van techniek en bouw: elektro, hout, schilderen, lassen en metaalbewerking”, legt Annemieke de Vries, coördinator ontwikkeling, uit. “Het doel is om hen te laten ontdekken wat ze leuk vinden, en voor de praktijkbegeleiders om te kijken of ze de juiste skills hebben.”

“Het is een soort proeverij waarin de doelgroep, toch vaak mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, de kans krijgt om in een kleine en aangepaste omgeving kennis te maken met de benodigde vaardigheden”, vult Rein Sterenborg, coördinator van het TechniekLab en trajectcoach, aan.

De meeste kandidaten die bij Afeer aankloppen, hebben weinig tot geen werkervaring of zitten al langere tijd thuis. Binnen het eerste traject ligt de focus dan ook voornamelijk op motiveren en enthousiasmeren. Annemieke: “Ze leren hier om weer in beweging te komen. Het is voor ons belangrijk dat ze een positieve ervaring opdoen. Sommigen zien vooral de belemmeringen waar ze in het dagelijks leven tegenaan lopen en hebben weinig zelfvertrouwen. Wij willen hen weer in hun kracht zetten. En laten zien welke mogelijkheden er allemaal zijn.”

Doorgroeien in een voorschakeltraject

Na de Carrousel wordt er een gesprek met de kandidaat gevoerd. “We vragen ze wat ze leuk vinden, en wat ze zichzelf zien doen”, aldus Rein. “En als er een vak tussen zit waar ze enthousiast van worden, bieden we een voorschakeltraject aan. Daarin brengen we de kandidaat naar BBL 2-startniveau. Vanaf dat moment kunnen ze namelijk in een leerwerktraject. Bij ons, bij een werkgever of bij een ROC.”

Zo’n voorschakeltraject is bedoeld om de kandidaat klaar te stomen voor de arbeidsmarkt. Naast de vakvaardigheden is er dus ook veel aandacht voor werknemersvaardigheden, taal en rekenen. Het traject duurt in principe twaalf weken. “Soms is er wat uitloop hier en daar, maar uiteindelijk streven we ernaar dat iedereen de eindstreep haalt”, aldus Annemieke.

‘Veel aan het TechniekLab te danken’

Regelmatig lukt het vervolgens ook om de kandidaat te koppelen aan een werkgever. Eén van de succesverhalen van het TechniekLab is de 20-jarige Matthijs. Na het volgen van de Carrousel koos hij voor ‘metaal’. Hij behaalde binnen Afeer de benodigde lasdiploma’s en werd vervolgens door Rein geïntroduceerd bij een werkgever die lantaarnpalen maakt. “Nu heb ik daar een vaste aanstelling en dat bevalt heel goed”, vertelt hij. “Ik heb heel veel aan dit TechniekLab te danken. Ik heb bijvoorbeeld veel dingen geleerd die ik eerst nog niet kon. En ik kom hier nog steeds, want één dag in de week leer ik hier nog extra skills, zoals technisch tekeninglezen.”

Mogelijkheden binnen de energietransitie

Dankzij het TechniekLab ziet Afeer nog veel meer mogelijkheden om mensen naar banen in kansrijke sectoren te begeleiden. En dat is hard nodig, aldus Annemieke. “In deze regio hebben we bijvoorbeeld nog heel veel mensen nodig voor de energietransitie. Daar zijn wij heel actief mee bezig, want wij hebben de mogelijkheid om kandidaten die praktisch zijn ingesteld, hiervoor klaar te stomen. We zijn aangesloten bij allerlei overleggen die over de energietransitie gaan, om vanuit daar ook het TechniekLab mee te nemen. Dan zien we wat er speelt en houden we de lijnen kort.”

Onze drijfveer is altijd geweest: we doen dit in en voor de regio

Aanpak

Afeer werkt elke dag hard om het Technieklab succesvol te houden. Bij de totstandkoming van het Technieklab zijn verschillende partijen betrokken geweest, zoals Werk in Zicht en de arbeidsmarktregio. En ook nu wordt er nog veel samengewerkt, met werkgevers en onderwijsinstellingen uit de regio. Alles om de kandidaten de best mogelijke kans te bieden.

De samenwerking met de arbeidsmarktregio speelt daarin een grote rol. “Onze drijfveer is altijd geweest: we doen dit in de regio en voor de regio”, aldus Annemieke. Op dit moment uit zich dat voornamelijk door de werkgevers in oost-Groningen actief te benaderen en te  betrekken bij het Technieklab.

Koppeling met werkgevers

Om vraag en aanbod naar personeel zo optimaal mogelijk bij elkaar te krijgen, heeft Afeer adviseurs Arbeidsmarkt in dienst. Zij zoeken het contact met de lokale bedrijven en koppelen hen aan ‘de opbrengst’ van het TechniekLab. Op dit moment is er nog steeds een enorme vraag naar werkzoekenden. Daarom wordt er nauw samengewerkt.

Als er weer nieuwe mensen bij zijn gekomen, gaat zo’n adviseur eerst kennismaken met de kandidaat. De informatie die hij of zijn in dat gesprek opdoet, wordt vervolgens neergelegd bij werkgevers die personeel zoeken. Annemieke: “Dat zijn voornamelijk bouwbedrijven, timmerlui, schilders of metaalbedrijven. Als die enthousiast zijn, regelen we dat ze langs kunnen komen. De werkgevers zien dan waar wij mee bezig zijn en het is meteen een mogelijkheid om de kandidaten aan ze voor te stellen. Eerlijkheid is in dit proces heel belangrijk, want je moet aan beide kanten duidelijk zijn over de verwachtingen.”

Eerlijkheid is in dit proces heel belangrijk

Koppeling met onderwijsinstellingen

Mocht zo’n kennismaking met een werkgever nog een brug te ver zijn, dan is het voor de kandidaat ook mogelijk om verder te werken aan de eigen ontwikkeling. Bijvoorbeeld door het volgen van een opleiding. Om te zorgen dat zij de juiste papieren en certificaten behalen, werkt Afeer samen met de ROC’s in de regio. Hoewel dat over het algemeen goed verloopt, is er één aspect waar het sociaal ontwikkelbedrijf tegenaan loopt: flexibiliteit. “Onderwijsinstellingen volgen een schema”, aldus Rein. “Dat is voor ons soms lastig, omdat kandidaten elk moment binnen kunnen komen. Als er net een instroommoment voor de opleiding is geweest, kunnen we hem of haar nergens kwijt.”

Omgang kandidaten TechniekLab Afeer

Daarom is het belangrijk om intern goede praktijkopleiders te hebben, aldus Annemieke. Mensen uit het vak, die de kandidaten de benodigde vaardigheden kunnen leren. “Wat ons betreft essentieel voor het neerzetten van een goed traject. Maar ze moeten niet alleen kunnen opleiden en coachen, want omgaan met mensen is misschien nog wel veel belangrijker. Een luisterend oor bieden, zelfvertrouwen opbouwen, hen respecteren. Daar begint het mee.”

Aandachtspunten

Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten voor werkontwikkelbedrijven die ook de slag willen met het opzetten van zoiets als een TechniekLab? Of mensen willen begeleiden naar een baan in een kansrijke sector? Dit zijn de lessen van Afeer.

• Kijk waar de vraag ligt bij werkgevers, en koppel dat aan de werksoorten die je zelf al aanbiedt. Op die manier is het een stuk makkelijker om trajecten op te zetten.
• Spreek werkgevers actief aan. Betrek hen bij wat je doet en nodig ze uit om een kijkje te komen nemen.
• Maak duidelijke afspraken met werkgevers over het in dienst nemen van werknemers. Laat aan beide partijen weten wat ze van elkaar kunnen verwachten. Zorg ervoor dat de begeleiding goed is geregeld.
• Bedenk van tevoren goed hoe je de trajecten wil vormgeven. En hoe je het financieel inricht, want de kosten kunnen flink oplopen.
• Zoek de samenwerking op met werkgevers, onderwijsinstellingen, ketenpartners en overheden. Samen kun je meer dan alleen.
• Wees flexibel en zorg ervoor dat mensen altijd welkom zijn. Wacht niet tot je een ‘klas’ hebt gevormd, want dan is het mogelijk dat je de kandidaat uit het oog verliest. Zorg ervoor dat ze meteen met iets kunnen starten.
• Zorg, als het lukt, voor een gemengde groep met verschillende leeftijden. Jong en oud kunnen op die manier van elkaar leren.
• Zorg voor een prettige werkomgeving en een prettige sfeer. Als mensen het leuk vinden om te komen, is de kans een stuk kleiner dat ze de handdoek in de ring gooien.