Het nieuwe jaar brengt weer een aantal (wets)wijzigingen met zich mee voor het sociaal domein. Wat verandert er per 1 januari 2026? We zetten de belangrijkste veranderingen voor je op een rij. Tot slot kijken we vooruit: welke wijzigingen laten nog even op zich wachten?  

Minimumuurloon  

Door indexatie stijgt het bruto minimumloon in 2026 voor werknemers van 21 jaar en ouder van €14,40 naar €14,71 per uur. Voor werknemers van 15 tot en met 20 jaar blijven  vaste minimumjeugduurlonen gelden.  

Loonkostenvoordelen  

Door de Wet vereenvoudiging banenafspraak veranderen per 2026 een aantal zaken rond het loonkostenvoordeel (LKV): 

• Werkgevers die recht hebben op het LKV voor een werknemer uit de doelgroep banenafspraak hebben  vanaf 2026 geen doelgroepverklaring meer nodig. Voortaan speelt de code in de loonaangifte daarbij een cruciale rol. 
• Vanaf 1 januari 2026 ontvang je LKV banenafspraak voor twee nieuwe groepen. Deze groepen zijn voortaan automatisch opgenomen in het doelgroepregister. Het gaat om:
  – mensen met een Wajong-uitkering die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben en werken bij een reguliere werkgever;
  – mensen met een IVA-uitkering die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn en werken met loondispensatie.   
• Het LKV wordt voortaan structureel toegekend zolang de werknemer in dienst is en in het doelgroepregister staat. Het LKV kan ook worden aangevraagd voor iemand die al werkt.  

Meer informatie over LKV lees je in het Kennisdocument en in de infographic op Samenvoordeklant.nl 

Loonkostensubsidie  

• Het percentage werkgeverslasten als opslag op loonkostensubsidie aan werkgevers blijft dit jaar 25%. 
• Op Samenvooreklant.nl is de Rekentool Loonkostensubsidie weer bijgewerkt voor het nieuwe jaar.  

Aantallen beschutte werkplekken per gemeente  

Gemeenten ontvangen jaarlijks begeleidingsbudget voor een groeiend aantal beschutte werkplekken. Voor 2026 zijn de nieuwe aantallen bekend. In bijlage 2 van de ministeriële regeling zien gemeenten en uitvoerders voor hoeveel beschutte werkplekken zij in 2026 begeleidingsbudget ontvangen.  

Participatiewet in Balans  

Vanaf 1 januari start de gefaseerde invoering van de Participatiewet in Balans. Op termijn leidt dat tot grote veranderingen voor gemeenten en bijstandsgerechtigden, gericht op eenvoudigere regels, meer ruimte voor maatwerk en een menselijkere aanpak met vertrouwen als kern. Onderdelen van de eerste fase zijn: 

• Meer nadruk op maatschappelijke participatie, naast op betaald werk; 
• Verruiming van de bijverdiengrenzen om te werken met behoud van uitkering; 
• Duidelijke regels voor het ontvangen van giften: tot € 1.200 per jaar hebben giften geen invloed op de uitkering; 
• De mogelijkheid voor gemeenten om met terugwerkende kracht bijstand te verlenen.  

Over de verdere fasering lees je meer op de website van de VNG.  In spoor 2 wordt gewerkt aan een fundamentele herziening van de Participatiewet. Spoor 3 richt zich op versterking van de vakkundigheid in de uitvoering.  

Van School naar Duurzaam Werk 

Dankzij de Wet van School naar Duurzaam Werk krijgen gemeenten, scholen en Doorstroompunten vanaf 2026 meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar met een ondersteuningsvraag te helpen bij de overgang van school naar werk én bij het behoud van werk. Meer hierover lees je in het  thema-dossier op Samenvoordeklant.nl. 

Net als destijds bij Breed Offensief heeft de VNG voor gemeenten een nieuwe model-re-integratieverordening opgesteld. Hierin zijn de nieuwe samenwerking en taken opgenomen, evenals onderdelen van de Participatiewet in Balans, zoals maatschappelijke participatie.  

Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur  

De hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur leidt tot een Wijziging van de Wet SUWI. Het wetsvoorstel Versterking arbeidsmarktinfrastructuur was vorig voorjaar onderwerp van een internetconsultatie. De beoogde inwerkingtreding is per 1 januari 2027. In aanloop daar naartoe hebben  alle 35 arbeidsmarktregio’s vanaf 2026 een Werkcentrum. 

Individuele Plaatsing en Steun (IPS)  

Vanaf 2026 is Individuele Plaatsing en Steun (IPS) structureel beschikbaar voor de gemeentelijke doelgroep. Het Rijk stelt hiervoor jaarlijks circa 12 miljoen euro beschikbaar. Hiermee kunnen in 2026 ook mensen met psychische problemen in de gemeentelijke doelgroep, starten met meerjarige ggz-trajecten gericht op werk. 

Compensatie medewerkers werkontwikkelbedrijven 

Na de 40 miljoen euro die met Prinsjesdag beschikbaar kwam om medewerkers van werkontwikkelbedrijven in 2025 te compenseren voor de nadelige effecten van belastingmaatregelen, corrigeert het aangenomen Belastingplan 2026 de inkomensachteruitgang vanaf 2026 structureel. 

De Decembercirculaire (pagina 16/17 en bijlage 3.2-1) geeft inzicht in de compensatiemiddelen voor 2025. De grootste gemeente binnen een samenwerkingsverband rondom een werkontwikkelbedrijf krijgt deze middelen. 

Inkomensverlies werkende Wajong’ers 

Door de Wet vereenvoudiging Wajong is de vijfjaarstermijn per 1 januari 2021 opnieuw ingegaan voor alle werkende Wajong-cliënten. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2026 het recht op een Wajong-uitkering eindigt voor mensen die naast hun uitkering vijf jaar achter elkaar hebben gewerkt, en daarbij minimaal 75% van het wettelijk minimumloonverdienen. In deze situaties gaat UWV  ervan uit dat mensen zelf voldoende kunnen verdienen.  

Onder meer Cedris en Ieder(in) hebben gepleit voor duidelijke communicatie en zorgvuldige uitvoering met oog voor de inkomensachteruitgang. De daadwerkelijke stopzetting start nu op zijn vroegst begin 2027. 

Compensatie transitievergoeding bij 2 jaar arbeidsongeschiktheid  

Ondanks veel kritiek zet het demissionaire kabinet het plan door om de compensatie van de transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige ziekte, te beperken tot kleine werkgevers. Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer. Als beide Kamers instemmen, is het streven dat het wetsvoorstel per 1 juli 2026 in werking treedt. Vanaf dat moment vervalt de compensatie dus voor andere werkgevers. Cedris zet samen met de VNG de lobby voort om de nadelige gevolgen voor werkontwikkelbedrijven tegen te gaan.  

Vooruitblik 2027 en daarna  

Een aantal wetswijzigingen waarover je het afgelopen jaar in onze berichten kon lezen, gaan in 2026 nog niet van start. 

Verdeling middelen beschut werk  

Zoals het er nu naar uitziet is een andere verdeling van begeleidingsmiddelen beschut werk de komende jaren nog niet te verwachten. 

Certificering uitzendbureaus en detacheerders  

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) treedt naar verwachting op 1 januari 2027 in werking. Uitzenders, payrollbedrijven en detacheerders moeten dan een officiële toelating verkrijgen van het ministerie van SZW om arbeidskrachten te mogen uitzenden. Voor werkontwikkelbedrijven geldt een uitzondering.