Kwartaalcijfers beschut werk: behoefte groeit en verbeteragenda op komst

Nieuwste cijfers van het UWV laten opnieuw zien dat er landelijk nog altijd een groot verschil is tussen de behoefte aan beschutte werkplekken en de Rijksmiddelen die beschikbaar zijn voor de realisatie hiervan. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt hierom aan een verbeteragenda voor beschut werk.

In april publiceerde UWV de nieuwste cijfers via het dashboard beschut werk. De cijfers laten opnieuw zien dat er landelijk nog altijd een groot verschil is tussen de behoefte aan beschutte werkplekken en de Rijksmiddelen die beschikbaar zijn voor de realisatie hiervan. Omdat er meer knelpunten zijn, werkt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan een verbeteragenda voor beschut werk.

De laatste cijfers

Op 31 december hadden 15.635 personen een positief advies beschut werk. Daarvan waren 10.619 mensen ook betaald aan het werk. Hoewel dat er netto 261 meer zijn ten opzichte van het derde kwartaal van 2024, blijft het aandeel personen uit de doelgroep beschut dat betaald aan de slag is al jaren steken op slechts twee derde. De ambitie voor eind 2024, 11.100 beschutte banen, is daarmee lang niet gehaald.

Mismatch verdeling Rijksmiddelen en behoefte per gemeente

Een hardnekkig knelpunt is de mismatch tussen de Rijksmiddelen en de behoefte aan beschutte werkplekken per gemeente. De verdeling van de Rijksmiddelen om beschut werk uit te voeren sluit al jaren niet goed aan bij de behoefte daaraan per gemeente. De budgetten staan daarmee nog altijd los van het aantal plekken dat de gemeenten met deze middelen daadwerkelijk aan hun inwoners bieden.

Ook in 2025 is de rijksfinanciering gebaseerd op 11.900 plekken. Maar medio 2024 waren er al ruim 15.635 mensen met een positief advies voor beschut werk.Het ziet er voorlopig nog niet naar uit dat de budgetten op een andere basis worden verdeeld.

Verbeteragenda beschut werk in de maak

Het ministerie van SZW werkt op dit moment aan een Verbeteragenda beschut werk, gebaseerd op signalen van gemeenten en uitvoerders. De knelpunten zijn duidelijk:

• De verdeling van de taakstelling over gemeenten is niet meer passend;
• Gemeenten worden onvoldoende geprikkeld om in beschut werk te investeren;
• Gemeenten ervaren een financieel tekort bij de realisatie van beschut werk;
• De loonwaardebepaling bij mensen met een advies beschut werk doet vaak geen recht aan hun werkelijke waarde van het werk en heeft negatieve impact op de eigenwaarde van medewerkers.

Een belangrijke aanzet tot het oplossen van laatste twee knelpunten vormt de recente aankondiging in de Voorjaarsnota.

Extra middelen, op termijn vervallen loonwaardebepaling

In de Voorjaarsnota kondigde het kabinet aan € 34 miljoen (2025), oplopend naar € 90 miljoen (structureel vanaf 2048) extra beschikbaar te stellen voor beschut werk. De Voorjaarsnota moet nog worden vastgesteld in de Tweede Kamer.

Met de wetswijziging wordt een forfaitaire loonkostensubsidie (LKS) voor medewerkers in de doelgroep beschut werk ingevoerd. Dit forfaitaire LKS-percentage zal daarmee hoger liggen dan het gemiddelde percentage dat tot nu toe bepaald is. Welk percentage dat zal worden, wordt rond Prinsjesdag bekend gemaakt.

De invoering van een forfaitaire LKS voor medewerkers met een advies voor beschut werk vergt wel een wetswijziging, dit kan dus nog even duren. Tot die tijd ontvangen gemeenten € 3.000 extra per beschutte werkplek via de Integratie-uitkering Participatie, als tijdelijke ophoging van de Rijksbijdrage beschut werk. Daarna, in de structurele situatie, worden de middelen toegevoegd aan het BUIG-budget.

Cedris: maak snel werk van wetswijziging

Cedris is blij met het aangekondigde extra budget voor de uitvoering van beschut werk, en met het voor deze groep vervallen van de loonwaardebepaling. Tegelijkertijd roepen we op om sneller werk te maken van de benodigde wetswijziging of te zorgen voor een overgangsmaatregel. Zo komen we een stapje dichterbij de vanzelfsprekend inclusieve arbeidsmarkt.

Heleen Heinsbroek

Functie

Senior beleidsadviseur Wetgeving en Nieuwe Doelgroepen

E-mailadres

hheinsbroek@cedris.nl