Op 29 mei 2026 publiceerde Rijksoverheid de meicirculaire Gemeentefonds 2026. Voor gemeenten en werkontwikkelbedrijven bevat deze circulaire belangrijke informatie over de financiering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), beschut werk, de sociale infrastructuur en andere onderdelen van de Participatiewet. 

De circulaire bevat geen grote nieuwe financiële impuls voor werkontwikkelbedrijven. Wel actualiseert het Rijk bestaande middelen en verwerkt het eerder aangekondigde budgetten. De grootste wijziging is de nieuwe verdeelsystematiek voor de Rijksbijdrage beschut werk vanaf 2027. Daarnaast komen er middelen beschikbaar voor dienstverlening voor afgewezen Wajongers. 

Wijziging verdeling middelen beschut werk 

Vanaf 2027 verandert de verdeelsystematiek voor beschut werk. De huidige systematiek is gebaseerd op Wajong- en Wsw-cijfers uit 2012-2014 en is erg verouderd. Het nieuwe model moet beter aansluiten bij de actuele behoefte aan en inzet van beschut werk.  

De nieuwe verdeelsleutel bestaat uit twee onderdelen: 

• Het Rijk verdeelt 70% van het macrobudget op basis van het aantal gerealiseerde beschutte werkplekken;  
• Het Rijk verdeelt 30% van het macrobudget op basis van het aantal inwoners met een positief UWV-advies beschut werk.  

Daarbij worden UWV-cijfers gebruikt van het voorgaande jaar, met als peildatum 30 juni.  

Om te grote verschuivingen in één keer te voorkomen, gebeurt de invoering stapsgewijs. In 2027 wordt een derde van het macrobudget volgens de nieuwe verdeelsleutel verdeeld en twee derde volgens de oude verdeelsleutel. In 2028 wordt twee derde volgens de nieuwe methode verdeeld en een derde volgens de oude methode. Vanaf 2029 geldt de nieuwe verdeling volledig.  

De nieuwe verdeelsystematiek heeft duidelijke effecten. Gemeenten die relatief veel beschutte werkplekken realiseren, krijgen een groter aandeel in het beschikbare budget. Gemeenten waar de realisatie achterblijft, ontvangen juist minder middelen. Daardoor kunnen er grotere verschillen ontstaan tussen gemeenten. 

Cedris vindt het belangrijk dat het geld voor beschut werk ook daadwerkelijk hiervoor wordt gebruikt. Daarom zijn we blij dat de nieuwe financieringssystematiek meer naar realisatie is. Wel willen we jullie erop attenderen dat de verdeelsleutel bepaald wordt op basis van het aantal indicaties bij UWV (peildatum 1 juli). Daarom is het belangrijk dat iedereen die beschut werkt, ook een indicatie heeft. 

Jongeren naar werk 

De meicirculaire bevat ook structureel extra budget voor re-integratiedienstverlening aan jongeren tot 27 jaar. Het gaat om € 12,5 miljoen in 2026, oplopend tot € 44,3 miljoen structureel vanaf 2033.  

Een deel daarvan hangt samen met de Wet van school naar duurzaam werk. Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en bij behoud van werk. De focus ligt op jongeren die hier structureel ondersteuning bij nodig hebben, waaronder jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, jongeren zonder startkwalificatie en jongeren uit mbo-entree en mbo-niveau 2.  

Extra middelen voor afgewezen Wajongers 

Vanaf 2027 zijn er daarnaast middelen beschikbaar voor jongeren die door UWV zijn afgewezen voor de Wajong, op basis van het duurzaamheidscriterium. Het gaat om jongeren bij wie op dit moment geen arbeidsvermogen is vastgesteld, maar bij wie niet zeker is of dit arbeidsvermogen altijd zo blijft. Voor deze groep stelt het Rijk € 4,2 miljoen beschikbaar in 2027, oplopend tot € 29,3 miljoen structureel vanaf 2033.  

Voor werkontwikkelbedrijven is dit een relevante ontwikkeling. Juist voor deze jongeren kunnen zij een veilige ontwikkelplek en intensieve begeleiding bieden, in combinatie met praktijkgericht leren. Dit kan het verschil maken tussen uitval en duurzame participatie. 

Loon- en prijsontwikkeling Wsw 

Ook verhoogt het Rijk met de meicirculaire het macrobudget voor de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) met 4,14%, vanwege de loon- en prijsontwikkeling (LPO). Volgens afspraken van sociale partners gaat dit hele budget naar de loonontwikkeling van Wsw-medewerkers.  

De uitstroom uit de Wsw ligt opnieuw hoger dan eerder geraamd. De raming ging voor 2025 uit van 47.363 arbeidsjaren Wsw. De realisatie kwam uit op 46.934 arbeidsjaren. Ten opzichte van 2024, toen het aantal arbeidsjaren 50.828 bedroeg, is sprake van een daling van 7,7%. De Rijksbijdrage komt in 2026, met het LPO en de hogere uitstroom dan geraamd, uit op €43.881 per standaardeenheid.

Voor werkontwikkelbedrijven biedt dit verhoogde budget op korte termijn enige financiële ruimte. Tegelijkertijd blijft de structurele opgave onverminderd groot. De Wsw-populatie loopt verder terug, terwijl de infrastructuur van werkontwikkelbedrijven nodig blijft om mensen met een ondersteuningsvraag te begeleiden en ontwikkelen in en naar werk. 

Loon- en prijsbijstelling beschut werk 

Ook stijgt in 2026 de Rijksbijdrage beschut werk door loon- en prijsbijstelling met 3,8% naar € 16.100, per dienstverband van gemiddeld 31 uur per week. In 2028 daalt het macrobudget omdat de forfaitaire loonkostensubsidie voor beschut werk dan wordt vastgelegd in de regelgeving rond loonkostensubsidie. De middelen voor de forfaitaire loonkostensubsidie lopen dan via het BUIG-budget. 

Sociale infrastructuur 

In meicirculaire staan ook de middelen voor de sociale infrastructuur. Hierop zijn geen nieuwe ontwikkelingen, maar wij attenderen jullie graag nogmaals op deze geldstromen. Voor de sociale infrastructuur zijn twee geldstromen van belang.  

Allereerst is er het impulsbudget sociale infrastructuur. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de sociale infrastructuur en de ondersteuning van mensen met een ondersteuningsvraag. Van 2026 tot en met 2030 is er jaarlijks € 33 miljoen beschikbaar om de infrastructuur van werkontwikkelbedrijven te versterken. Daarna bouwt dit bedrag af naar € 20,8 miljoen in 2034.  

Daarnaast bevat de integratie-uitkering Participatie de Rijksbijdrage sociale infrastructuur. Deze middelen zijn bedoeld om de infrastructuur van werkontwikkelbedrijven te versterken. Het doel is om voor 2035 10.000 extra banen te realiseren voor mensen uit het doelgroepregister die nog niet bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen. 

Het macrobudget wordt verdeeld naar rato van het aantal inwoners in de gemeentelijke doelgroep van het doelgroepregister. Deze middelen lopen via het gemeentefonds en zijn beleids- en bestedingsvrij. Daardoor bepalen lokale keuzes of gemeenten de middelen daadwerkelijk inzetten voor duurzame ontwikkel- en werkplekken. Voor Cedris blijft het een aandachtspunt dat deze middelen daadwerkelijk worden gebruikt voor re-integratie en een toekomstbestendige sociale infrastructuur. 

Meer inzicht per gemeente 

Via deze link is het rekenblad IU Participatie 2026-2031 terug te vinden. Hierin kunnen gemeenten lezen hoeveel budget zij voor de verschillende taken ontvangen en hoe die zijn berekend.  

Cedris blijft zich inzetten voor een financiering die voorspelbaar, toereikend en toekomstbestendig is. Alleen dan kunnen werkontwikkelbedrijven blijven investeren in beschut werk, ontwikkeling en een sterke sociale infrastructuur. Zo houden we perspectief op waardevol werk voor mensen met een ondersteuningsvraag.