Van belofte naar praktijk: werk en inkomen in de Werkagenda VN-Verdrag Handicap I 2025 – 2030

Nederland heeft de Werkagenda VN-Verdrag Handicap I (2025–2030) gepubliceerd: een routekaart richting een arbeidsmarkt waarin iedereen écht mee kan doen. Cedris ziet daarin waardevolle stappen – zoals meer ondersteuning voor jongeren, ruimte voor beschut werk en betere begeleiding bij psychische kwetsbaarheid. Maar om de beloftes waar te maken, is meer nodig dan goede bedoelingen. Het nieuwe kabinet moet deze agenda vertalen naar echte actie, met voldoende middelen en lef. Werkontwikkelbedrijven, gemeenten en werkgevers staan klaar. Nu de uitvoering nog.

In 2016 ondertekende Nederland het VN-verdrag Handicap. Daarmee spraken we af dat mensen met een ondersteuningsvraag dezelfde rechten moeten hebben als ieder ander. Geen voornemen, maar een belofte. In 2040 moet dat werkelijkheid zijn: een vanzelfsprekend inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen. Ook op de arbeidsmarkt. De nieuwe Werkagenda VN-Verdrag I (2025 – 2030) van het kabinet geeft richting aan dat doel.

Handvatten voor een inclusieve arbeidsmarkt

De ambitie is duidelijk: in 2040 is de arbeidsmarkt toegankelijk. Fysiek, sociaal én digitaal. Werkgevers krijgen de ondersteuning die nodig is om mensen met een ondersteuningsvraag in dienst te nemen. Werken loont, ook als je daarnaast een uitkering hebt. En gelijk werk, wordt ook gelijk beloond.

De Werkagenda 2025 – 2030 beschrijft in tien acties hoe we daar de komende vijf jaar naartoe werken. Cedris ziet hoopvolle signalen, maar ook veel bestaand beleid. Voor extra stappen zijn aanvullende investeringen nodig. Die urgentie willen we in dit artikel onderstrepen. Werkontwikkelbedrijven, gemeenten en werkgevers staan klaar. Nu de middelen nog.

Tien stappen

De werkagenda Werk en Inkomen 2025–2030 is een eerste aanzet om de ambities van het VN-verdrag Handicap waar te maken. Geen abstracte visie, maar een reeks concrete maatregelen. Van betere begeleiding voor jongeren tot meer ruimte voor beschut werk en ondernemerschap. We zetten de tien maatregelen voor je op een rij. Elk ervan draagt op een eigen manier bij aan een arbeidsmarkt waar waardevol werk voor iedereen binnen bereik komt.

1. Banenafspraak: Werkgevers krijgen meer steun om mensen met een arbeidsbeperking duurzaam in dienst te nemen. Met betere voorwaarden, duidelijke monitoring en structurele ondersteuning.
2. Perspectief voor jongeren zonder Wajong: Veel jongeren vallen tussen wal en schip. Gemeenten krijgen extra middelen om hen te begeleiden naar werk. Denk hierbij aan jobcoaches, maatwerk en lange adem.
3. Versterk het sociaal kapitaal: Werkontwikkelbedrijven, werkgevers en samenwerkingsverbanden vormen samen de sociale infrastructuur. Zij maken werk mogelijk voor mensen met een ondersteuningsvraag. Die samenwerking wordt versterkt.
4. Psychische kwetsbaarheid vraagt begeleiding: Mensen met psychische kwetsbaarheid krijgen toegang tot Individuele Plaatsing en Steun (IPS). Ook jongeren uit de jeugdzorg krijgen intensievere begeleiding richting werk.
5. Een vangnet dat wérkt: De bijstand wordt een springplank. Vrijlatingsregelingen voor mensen die deels kunnen werken blijven behouden en worden waar mogelijk uitgebreid. Ook wordt loonsuppletie onderzocht: werken moet altijd lonen.
6. Meer beschut werk, meer groei: Er komt geld beschikbaar voor meer plekken in het beschut werk, én voor versterking van werkontwikkelbedrijven. Zodat ze nog beter kunnen doen waar ze goed in zijn: mensen helpen groeien.
7. Ruimte voor ondernemerscap: Ook zelfstandig ondernemen moet een optie zijn voor mensen met een ondersteuningsvraag. Er komt meer maatwerk, begeleiding en ondersteuning op gemeentelijk niveau.
8. Oog voor mantelzorgers: Wie zorgt voor een ander, moet ook kunnen blijven werken. Werkgevers worden aangemoedigd om rekening te houden met de balans tussen werk en zorg.
9. Eén loket, één verhaal: Toegang tot informatie wordt eenvoudiger. Mensen krijgen begrijpelijke uitleg, met duidelijke routes en één aanspreekpunt – zodat je niet hoeft te verdwalen in regels en loketten.
10. Inclusief werkgeverschap begint bij de overheid: De Rijksoverheid neemt het voortouw en stelt zichzelf concrete doelen voor inclusief werkgeverschap.

We schrijven de nieuwe norm

De werkagenda geeft richting, maar de keuzes lijken vooral gestuurd door wat politiek haalbaar is niet per se door wat nodig is. De komende Tweede Kamerverkiezingen zijn hét moment voor politieke partijen om hun ambitie te tonen. En om kleur te bekennen: willen we een arbeidsmarkt waarin iedereen écht meedoet? Dan hoort een vanzelfsprekende inclusieve arbeidsmarkt thuis in het nieuwe regeerakkoord.

Daarbij moeten we afrekenen met willekeur. Nu bepaalt je postcode vaak welke ondersteuning je krijgt. In de ene gemeente is jobcoaching tijdgebonden, in de andere is het afgestemd op de behoefte. Het gebruik van loonkostensubsidie verschilt. Net als het aantal beschikbare beschutte werkplekken. Die verschillen maken kansen ongelijk en daarmee de arbeidsmarkt onrechtvaardig.

Cedris pleit voor landelijke duidelijkheid én voldoende middelen. Zodat ondersteuning niet langer afhankelijk is van waar je woont, maar van wat je nodig hebt.