Versoepelingen in de Participatiewet doorgevoerd

In de Tweede Kamer is een belangrijke stap gezet met de goedkeuring van het wetsvoorstel ‘Participatiewet in Balans’. Dit voorstel bevat meer dan twintig maatregelen die de wet eenvoudiger en menselijker moeten maken.

In de Tweede Kamer is een belangrijke stap gezet met de goedkeuring van het wetsvoorstel ‘Participatiewet in Balans’. Dit voorstel bevat meer dan twintig maatregelen die de wet eenvoudiger en menselijker moeten maken. Het traject ‘Participatiewet in Balans’ bestaat uit drie sporen, met als doel de regels te vereenvoudigen en meer ruimte te bieden voor maatwerk. Spoor 1, het net ingestemde voorstel, richt zich op directe verbeteringen, zoals het uniformeren van de bijverdiengrenzen. In dit artikel lees je enkele van de belangrijkste veranderingen.

Stabiel en voldoende inkomen

Werken vanuit of naast een uitkering moet makkelijker worden. Daarom worden de regels voor het bijverdienen eenvoudiger. Zo geldt voor iedereen dat in het eerste jaar bijverdiensten voor 15% buiten beschouwing worden gelaten. Daarnaast krijgen gemeenten de mogelijkheid om te werken met een bufferbudget. Daarmee hebben gemeenten de mogelijkheid om bij instabiele inkomsten meer stabiliteit te bieden. Dit helpt te zorgen dat iedereen ten minste een inkomen heeft op bijstandsniveau.

Als Cedris zijn we blij met deze maatregelen, omdat de stap van uitkering naar werk vaak met financiële onzekerheid gepaard gaat. Bij beide maatregelen vragen we ons wel af of het ver genoeg gaat. Zo is het bufferbudget symptoombestrijding voor de onduidelijkheid over wat iemand aan het eind van de maand overhoudt door verschillende wetten en toeslagen. Voor de bijverdiengrens zou wat ons betreft een hoger percentage mogelijk moeten zijn.

Overige maatregelen

Naast het bufferbudget en de versimpeling van de bijverdienregeling bevat het voorstel nog een aantal andere maatregelen die moeten leiden tot concrete verbeteringen zowel op het gebied van inkomen als re-integratie. Zo komt er maatwerk voor de zoektermijn voor jongeren onder de 27 jaar en wordt de aanvraagprocedure voor de bijstand eenvoudiger. De eerste maatregelen zullen naar verwachting in 2026 ingaan. Vanaf 2027 krijgen de gemeenten extra middelen voor taalonderwijs om de kansen op werk te vergroten. Hoewel de taaleis in eerste instantie zou verdwijnen, heeft de staatssecretaris besloten deze toch te handhaven.

Kamerdebat

In het Kamerdebat hamerden veel Kamerleden op de fundamentele herziening die hierna moet komen. Meerdere Kamerleden vroegen om een apart regime voor mensen die arbeidsongeschikt zijn en nu onder de Participatiewet vallen. Ook refereerden verschillende Kamerleden aan de input die Cedris vooraf gestuurd had (zie hiervoor het bijgevoegde document bij dit artikel). Bij de uiteindelijke voorstellen is een motie van NSC, CDA en SGP aangenomen die de regering verzoekt te stimuleren dat de maatschappelijke rol van de werkontwikkelbedrijven toekomstbestendig wordt ingericht.

Vervolg

Dit voorstel is het eerste spoor van het bredere traject Participatiewet in Balans. De eerste maatregelen gaan waarschijnlijk begin 2026 in, in overleg met de gemeenten. Dit is nog afhankelijk van de behandeling in de Eerste Kamer.

Spoor 2 gaat over een meer fundamentele herziening en spoor 3 is gericht op een goede uitvoering van de Participatiewet. Dit gaat onder meer over versterking van vakmanschap van professionals en leidinggevenden.

Deze twee sporen worden nu nog ambtelijk voorbereid en gaan later naar de Kamer. De inzet van Cedris is om te werken aan een voorspelbaar en toereikend inkomen en om postcodeverschillen rondom re-integratie te minimaliseren.