Wat als de circulaire economie niet alleen draait om materialen, maar ook om mensen? Om talenten die opnieuw worden ingezet, net als grondstoffen en producten? Het rapport ‘De circulaire economie als kansensector’ (opent in nieuw tabblad) laat zien dat circulaire ambachtscentra precies daar het verschil maken.

Het onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het kernteam Circulaire Ambachtscentra, binnen het Nationaal Programma Circulaire Economie, en geschreven door samenwerkingspartner Branchevereniging Kringloop Nederland. Het biedt inzicht in hoe circulaire ambachtscentra functioneren in de praktijk én hoe zij verder kunnen groeien als plekken voor werk, ontwikkeling en inclusie.

Werken door te doen

In circulaire ambachtscentra krijgen materialen een tweede leven. Ze worden ingezameld, gesorteerd, gerepareerd en opnieuw ingezet. Tegelijkertijd zijn het werkplekken waar mensen leren door te doen. Het werk is concreet, overzichtelijk en zichtbaar en levert een bijdrage aan de economie van de toekomst.

Juist doordat circulaire en sociale doelen vanaf het begin samen worden georganiseerd, ontstaat er ruimte voor ontwikkeling. Ontwikkeling is hier dan ook geen apart traject, maar onderdeel van het dagelijks werk. Mensen bouwen werkritme op, ontwikkelen vaardigheden en ervaren dat hun bijdrage ertoe doet.

Precies dat maakt circulaire ambachtscentra geschikt voor mensen met een ondersteuningsvraag en sluit het naadloos aan op wat werkontwikkelbedrijven al doen: mensen stap voor stap begeleiden naar waardevol werk. Het rapport laat zien dat deze rol sterker wordt wanneer circulaire ambachtscentra ook zo worden herkend. Niet alleen als plek voor hergebruik, maar als volwaardige werk- en ontwikkelomgeving.

Daarbij wordt zichtbaar dat er binnen circulaire ambachtscentra en de circulaire sector al veel baan- en ontwikkelkansen zijn, die beter benut kunnen worden door een sterkere verbinding met het sociaal domein en werkontwikkelbedrijven en door de circulaire economie duidelijker te positioneren als kansensector voor werk en ontwikkeling.

Inzicht uit de praktijk

Voor het onderzoek sprak auteur Merel van Sliedregt met partijen die dagelijks betrokken zijn bij circulaire ambachtscentra, waaronder gemeenten, kringlooporganisaties en vertegenwoordigers van werkontwikkelbedrijven. Hun ervaringen schetsen een herkenbaar beeld. “Circulaire ambachtscentra laten zien dat circulaire economie en ontwikkeling van mensen elkaar kunnen versterken,” zegt Van Sliedregt. “Juist doordat leren en werken samenkomen, ontstaat er ruimte voor groei.”

Het rapport maakt zichtbaar dat circulaire ambachtscentra kansen bieden als toegankelijke werk- en leeromgevingen voor een brede groep mensen. Van eenvoudige werkzaamheden tot meer specialistisch vakmanschap. Tegelijkertijd benadrukt het onderzoek het belang van heldere keuzes.

Meerwaarde voor werkontwikkelbedrijven

Voor werkontwikkelbedrijven bieden circulaire ambachtscentra kansen om nieuwe werksoorten te ontwikkelen die passen bij maatschappelijke opgaven van deze tijd. Het rapport laat zien dat samenwerking met circulaire partners de positie van werkontwikkelbedrijven in de regio kan versterken.

Daarbij wordt duidelijk dat de impact groter wordt wanneer sociaal en circulair beleid elkaar weten te vinden. Niet eenmalig, maar bewust en langdurig. Het rapport nodigt uit om circulaire ambachtscentra nadrukkelijker te verbinden aan bestaande instrumenten en structuren binnen het sociaal domein. Zo worden continuïteit en kwaliteit versterkt.

Samenwerking als sleutel

Het onderzoek onderstreept dat circulaire ambachtscentra het meeste opleveren wanneer partijen van elkaar leren en samen optrekken. Veel centra werken aan vergelijkbare vragen en oplossingen. Door kennis en ervaringen te delen, kan de sector zich verder ontwikkelen en professionaliseren.

Van Sliedregt benadrukt dat het daarbij niet gaat om opnieuw uitvinden, maar om versterken wat al werkt. “De praktijk laat zien wat mogelijk is. De volgende stap is om die inzichten samen te benutten en verder te brengen.”

Samen verder op 12 februari

Die volgende stap zetten we graag samen. Tijdens de netwerkdag ‘verbinden, verbeteren, versnellen’ op 12 februari gaan we met partners uit het netwerk verder in gesprek over de kansen van circulaire ambachtscentra. We delen inzichten uit het rapport, verbinden die aan de praktijk en verkennen hoe we samen kunnen bouwen aan circulair werk dat mensen perspectief biedt. Ben jij erbij? Aanmelden kan via de website van het Circulair Ambachtscentrum.

Meer informatie

Meer weten hoe Cedris al aan de slag is om deze kansen te benutten en verder uit te bouwen? Neem contact op met Jessica Braunius, programmamanager Innovatie bij Cedris, via jbraunius@cedris.nl.

Cedris is sinds 2025 samenwerkingspartner in het kernteam Circulaire Ambachtscentra.