75% Nederlanders wil prioriteit op gezondheid: 58 organisaties starten Gezondheidstransitie

Nederlanders leven steeds korter in goede gezondheid, terwijl 75% vindt dat dit wél prioriteit moet zijn. Met de nieuwe Gezondheidsverklaring roepen de initiatiefnemers politiek én samenleving op om gezondheid centraal te zetten. In 2026 werken de partijen gezamenlijke plannen uit, met oplossingen die dichtbij liggen: op de werkvloer, in buurten, op scholen en sportclubs. Steeds meer organisaties sluiten zich aan.

Het overgrote deel van de Nederlanders (75%) vindt dat gezondheid en welzijn meer prioriteit moet krijgen, zo blijkt uit nieuw onderzoek van Ipsos I&O. Dat terwijl gezondheid geen hoofdthema is voor een nieuw kabinet. “Gezondheid blijft een ondergeschoven kindje”, aldus Prof. dr. Jochen Mierau (UMCG/RUG). Nederlanders leven steeds korter in goede gezondheid. Ondanks dat onze levensverwachting toeneemt, leven laagopgeleide mannen gemiddeld met zo’n 20 ongezonde jaren, bij hoogopgeleiden is dat zo’n 13 jaar (RIVM). Vrouwen leven gemiddeld zelfs met nog meer ongezonde levensjaren dan mannen. Om het tij keren, moet er nu iets gebeuren. Om die reden starten 58 organisaties vandaag een nieuwe beweging: de Gezondheidstransitie. Alle partijen tekenen vandaag de Gezondheidsverklaring, om zich samen in te zetten voor langer gezond leven voor iedereen in Nederland.

In totaal gaan 58 organisaties zich hard maken voor langer gezonder leven. Van maatschappelijke organisaties tot kennisinstellingen, regionale overheden en het bedrijfsleven. Allen gaan voor verandering die net zo impactvol is als de introductie van schoon drinkwater, vaccinaties en riolering dat ooit waren. Nederlanders leven al sinds de jaren tachtig met steeds meer ongezonde jaren (VZinfo (opent in nieuw tabblad), RIVM). Meer ziektejaren is niet alleen een last voor het individu, maar belast de hele samenleving; zoals druk op de zorg, minder participatie en personeelstekorten.

“Het is onbegrijpelijk dat gezondheid keer op keer onderaan het prioriteitenlijstje eindigt”, aldus prof. dr. Jochen Mierau (UMCG/RUG). “Gezondheid wordt nog te vaak gezien als een kostenpost. Pas als we gezondheid gaan zien als investering die voor iedereen iets oplevert, werken we aan een gezonde samenleving en dus een gezonde economie. Gezondheid blijft het ondergeschoven kindje en het wordt hoog tijd dat ook de politiek dat gaat inzien.”

Zet gezondheid centraal, landelijk én lokaal

De noodzaak om gezondheid centraal te zetten, wordt door de samenleving gevoeld; 75% van de Nederlanders vindt dat gezondheid en welzijn meer prioriteit moet krijgen om Nederland draaiend en welvarend te houden (Ipsos I&O, 2025 (opent in nieuw tabblad)). De oplossingen liggen dichtbij: bij werkgevers, in buurten, op scholen, sportclubs en verenigingsleven waar mensen zelf het verschil maken.

“Als maatschappelijke organisaties nemen we nu het initiatief, tegelijkertijd is het een oproep aan de landelijke politiek om zich aan te sluiten. Juist omdat de meerderheid van alle Nederlanders deze beweging steunt, ongeacht politieke voorkeur”, aldus Hans Schirmbeck, voorzitter Samenwerkende Gezondheidsfondsen. “We werken samen met inwoners, met mensen die het hardst geraakt worden door de ongelijke verdeling van welvaart en gezondheid. We luisteren naar hun wensen, maken die zichtbaar en werken aan een oplossing.”

Gezondheidsverklaring

In totaal tekenen 58 organisaties vandaag de Gezondheidsverklaring (opent in nieuw tabblad), op initiatief van de samenwerkende gezondheidsfondsen, mede georganiseerd door Aletta Jacobs School of Public Health. Deze partijen gaan aan de slag en werken in 2026 gezamenlijke plannen uit voor een gezonder Nederland:

De initiatiefnemers verwachten dat meer organisaties zich zullen aanmelden. “Er lopen nog gesprekken met diverse partijen en uiteraard kunnen organisaties zich bij ons melden. Wij gaan graag het gesprek aan om de beweging nóg groter te maken dan hij al is”, aldus Schirmbeck.