Het nieuwe jaar brengt een aantal (wets)wijzigingen voor het sociaal domein met zich mee. We zetten de belangrijkste veranderingen voor 2025 op een rijtje.

Het nieuwe jaar brengt een aantal (wets)wijzigingen voor het sociaal domein met zich mee. We zetten de belangrijkste veranderingen voor 2025 op een rijtje. Tot slot bespreken we een aantal wijzigingen die nog even op zich laten wachten.

Minimumuurloon 

Om te beginnen met goed nieuws: door indexatie stijgt in 2025 het bruto-minimumloon voor werknemers van 21 jaar en ouder van 13,68 euro naar 14,06 euro per uur.  

Lage Inkomens Voordeel (LIV) 

Per 1 januari 2025 vervalt het lage inkomensvoordeel (LIV) dat werkgevers krijgen voor mensen met een laag inkomen. In 2025 krijgen werkgevers nog wel het LIV uitbetaald over de verloonde uren in 2024. 

Het geld dat vrijkomt met de afschaffing van het LIV wordt onder meer gebruikt voor het structureel maken van het loonkostenvoordeel (LKV) doelgroep banenafspraak. Ook is geld gereserveerd om de gevolgen van de afschaffing van het LIV voor werkontwikkelbedrijven te verzachten. Vanaf 2025 ontvangen gemeenten hier compensatie voor.  

Loonkostenvoordelen 

• Het loonkostenvoordeel (LKV) voor oudere werknemers (vanaf 56 jaar) wordt stapsgewijs afgebouwd. 
• De criteria voor het LKV voor het herplaatsen van een werknemer met een arbeidsbeperking worden verruimd. Werkgevers komen daardoor vaker in aanmerking voor het LKV wanneer zij een werknemer met een arbeidsbeperking gedeeltelijk herplaatsen in de eigen functie of (geheel of gedeeltelijk) ergens anders in het bedrijf. 

Meer informatie over LKV lees je in het Kennisdocument. 

Loonkostensubsidie 

In 2025 stijgt het percentage werkgeverslasten als opslag op loonkostensubsidie aan werkgevers. Tot en met 2024 was dit 23,5%. Per 2025 is de opslag 25%. 

Aantallen beschutte plekken per gemeente 

Elk jaar ontvangen gemeenten begeleidingsbudget voor een toenemend aantal beschutte plekken. 

Voor 2025 zijn de nieuwe aantallen bekend. In bijlage 2 van de ministeriële regeling zien gemeenten en uitvoerders voor hoeveel beschutte werkplekken zij in 2025 begeleidingsbudget ontvangen. 

Wetsvoorstel Participatiewet in Balans 

Het programma Participatiewet in balans is opgezet om knelpunten in de huidige Participatiewet te verlichten en bestaanszekerheid te versterken. Het wetsvoorstel wordt nu behandeld bij de Tweede Kamer. 

In het wetsvoorstel staan ongeveer 20 maatregelen (spoor 1). Die zijn erop gericht beter aan te sluiten bij wat mensen aankunnen en nodig hebben. Ook wordt gewerkt aan een fundamentele herziening van de Participatiewet (spoor 2) en aan versterking van de vakkundigheid in de uitvoering (spoor 3). 

Het ministerie werkt toe naar een (gedeeltelijke) inwerkingtreding per 1 juli 2025. Het gaat dan om de veranderingen uit spoor 1 die relatief eenvoudig te implementeren zijn. 

Middelen 10.000 extra plekken 

Met ingang van 2025 ontvangen gemeenten van het Rijk middelen om 10.000 werkplekken te realiseren voor mensen die niet in aanmerking komen voor een beschutte werkplek, maar ook niet bij een ‘reguliere’ werkgever aan de slag komen. Via de meicirculaire 2025 komt ongeveer €3.600 per plek beschikbaar als onderdeel van de integratie-uitkering Participatie. De middelen zijn bedoeld als dekking voor vaste kosten zodat de infrastructuur van de werkontwikkelbedrijven behouden blijft (Bron: Miljoenennota 2025). 

Impulsbudget sociale infrastructuur  

Vanaf 2025 ontvangen gemeenten jaarlijks een impulsbudget om de infrastructuur van werkontwikkelbedrijven te versterken. Dit begint met € 35 miljoen in 2025 en loopt af naar € 19,8 miljoen in 2034. Dit impulsbudget wordt als decentralisatie-uitkering verstrekt aan gemeenten en wordt verdeeld op basis van de maatstaf ‘doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep’. Deze maatstaf omvat de doelgroep die begeleiding of werk uit de sociale infrastructuur nodig heeft. 

De middelen worden in principe uitgekeerd aan samenwerkingsverbanden rondom werkontwikkelbedrijven. De budgetten van de deelnemende gemeenten binnen een samenwerkingsverband worden samengevoegd en toegewezen aan de grootste gemeente binnen het samenwerkingsverband. Gemeenten die zelfstandig een werkontwikkelbedrijf beheren of op een andere manier hun sociale infrastructuur hebben geregeld en verder niet zijn gelieerd aan een werkontwikkelbedrijf, ontvangen het impulsbudget afzonderlijk. 

De uitkering van het impulsbudget wordt meegenomen in de meicirculaire van 2025. Vanaf 2026 wordt daarop overigens een efficiencykorting van 10% toegepast. 

Leven lang leren 

De Wet Netherlands Qualification Framework (NLQF) treedt met ingang van 1 januari 2025 in werking. Dankzij deze wet krijgen werkenden, werkzoekenden en werkgevers beter inzicht in het niveau van opleidingen. Daarmee wordt het makkelijker om een goede keuze te maken uit het aanbod van opleidingen, trainingen en cursussen. Zo kunnen werkenden duurzaam actief blijven op de arbeidsmarkt. 

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) 

Via de Miljoenennota 2025 trok het kabinet extra geld uit om ook in 2025 nieuwe IPS-trajecten aan te bieden. Hiermee kunnen ook dit jaar mensen met psychische problemen in de gemeentelijke doelgroep starten met meerjarige ggz-trajecten die bijdragen aan het vergroten van hun baankansen. 

Alleenverdienersproblematiek 

Vanaf dit jaar krijgen gemeenten de taak om inwoners met zogeheten alleenverdienersproblematiek te compenseren. Dit zijn huishoudens met meerdere inkomstenbronnen, die door een samenloop van regelingen minder huur- en zorgtoeslag ontvangen dan wenselijk. Hierdoor kunnen zij onder het bestaansminimum (bijstandsnorm en maximale toeslagen) komen. De compensatie hiervan verloopt via individuele bijzondere bijstand. 

Bestrijden schijnzelfstandigheid 

De regels om zzp’ers in te schakelen worden strenger. Onder meer gaat de fiscus vanaf dit jaar naheffingsaanslagen loonheffingen opleggen als bij controle blijkt dat er sprake is van een werknemer in plaats van een zelfstandig ondernemer. 

Voortuitblik 2026 en daarna 

Enkele wetswijzigingen waarover wij u het afgelopen jaar informeerden gaan in 2025 nog niet van start. Een kort overzicht: 

Vereenvoudiging banenafspraak

Het is helaas niet gelukt om dit wetsvoorstel in 2024 tijdig in de Kamer te agenderen. In de week van 20 januari staat het kamerdebat gepland.  

Van school naar duurzaam werk

Deze wet moet vanaf 2026 jongeren met een ondersteuningsvraag beter helpen. Onder meer door ondersteuning van en samenwerking tussen scholen, Doorstroompunten en gemeenten. 

Compensatie transitievergoeding bij 2 jaar arbeidsongeschiktheid 

Afschaffing van deze compensatie staat gepland op 1 juli 2026. Overleg over de nadelige gevolgen voor werkontwikkelbedrijven loopt nog. 

Verdeling middelen beschut werk 

Niet eerder dan in 2026 wordt een andere verdeling van begeleidingsmiddelen beschut werk over de gemeenten ingevoerd. 

Certificering uitzendbureaus en detacheerders 

De beoogde invoering van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) was al met een jaar vertraagd: certificering wordt verplicht per 2026 en handhaving op de toelatingsplicht gaat in vanaf 2027. Mogelijk gaan de regels nog later in als de minister niet op tijd kan besluiten welke uitvoeringsorganisatie de Wtta gaat uitvoeren. 

In de tweede helft van februari bespreekt de Tweede Kamer het wetsvoorstel. 

Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur 

De inwerkingtreding van de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur is met een half jaar uitgesteld van 1 januari 2026 naar 1 juli 2026. 

Markt en overheid 

Kamerbehandeling van het wetsvoorstel Markt en overheid heeft in 2024 niet plaatsgevonden. Deze wijziging heeft als doel om oneerlijke concurrentie tussen de overheid en ondernemers in te perken. 

In de Mededingingswet staan gedragsregels voor overheidsorganisaties die op de markt opereren. Die regels kennen een ‘horizonbepaling’: na eerdere verlengingen golden die tot 1 juli 2025. Nu behandeling van het wetsvoorstel is uitgesteld zijn de gedragsregels weer met twee jaar verlengd tot 1 juli 2027.