Organisatie

Senzer

Helmond

Veel personeel, patiënten en prikkels: een ziekenhuis is een dynamische omgeving. Daardoor is het meestal geen geschikte werkplek voor mensen met een ondersteuningsvraag. Toch heeft werkontwikkelbedrijf Senzer een groep werknemers binnen de muren van het Helmondse ziekenhuis Elkerliek geplaatst. Dat lukte door middel van een goede samenwerking en zogeheten functiecreatie; door op een andere manier te kijken naar bedrijfsprocessen en taken creëren ze meer kansen voor de doelgroep.

In het kort

Op dit moment zijn 14 werknemers van Senzer gedetacheerd op verschillende afdelingen in het ziekenhuis: van de kinderpoli tot de afdeling Revalidatie. Zij voeren allerlei taken en hand- en spandiensten uit, zoals het aanvullen van voorraden, het opmaken van de bedden en het schoonmaken van specifieke ruimtes of materialen. Daarmee ondersteunen en helpen ze het verzorgend personeel.

Twee van de gedetacheerde Senzer-medewerkers zijn Pablo en Chantal. Pablo doet vooral logistiek gerichte taken binnen het laboratorium van het ziekenhuis. “Daarnaast doe ik samen met drie andere collega’s ondersteunend werk om de laboranten te helpen met taken waar zij nauwelijks tijd voor hebben, zoals het ophalen van afgenomen bloed en het klaarmaken en verzenden van bestellingen”, vertelt hij. Chantal werkt op de afdeling Revalidatie. “Daar ruim ik op, maak ik de waszakken leeg, maak ik de sportapparaten schoon en doe ik de bestellingen voor de kantine.”

Geschiedenis

De bijzondere samenwerking tussen Senzer en Elkerliek startte al bijna tien jaar geleden, in 2013. De inmiddels overleden Frans Nijhuis, destijds hoogleraar Inclusieve Arbeidsorganisatie aan de Universiteit van Maastricht, deed onderzoek naar bedrijfsprocessen. “Hij onderzocht hoe die anders ingericht kunnen worden, zodat er kansen ontstaan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt”, aldus Wendy van den Berkmortel, adviseur Arbeid & Innovatie bij Senzer. “Hij keek daarbij naar de mogelijkheden om elementair werk uit het werkproces te halen, zodat vakkrachten hun werk efficiënter kunnen uitvoeren. Dat onderzoek werd hier regionaal bij het Elkerliek gedaan.”

Aan de hand daarvan ontstond een project om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in een ziekenhuisomgeving te laten werken. Senzer en Elkerliek besloten om met een aantal afdelingen het gesprek aan te gaan. “We onderzochten hoe de werknemers erin stonden, en of er draagvlak was om iemand met een arbeidsbeperking aan te nemen”, aldus Wendy.

Eén van die afdelingen was Radiologie, waar Nico van Hoof destijds manager was. “Ik heb dat proces dus doorgemaakt”, vertelt hij. “Wij merkten binnen de afdeling dat er veel koudwatervrees was bij de medewerkers. ‘Straks is er minder werk voor ons’, was de gedachte. We hebben veel overredingskracht moeten gebruiken, omdat ze naar de bedreigingen, en niet naar de kansen keken.”

Methodiek

Ondanks de bezwaren lukte het om in de vorm van een pilot een aantal Senzer-medewerkers bij het Elkerliek te plaatsen.

Mede aan de hand daarvan schreef professor Nijhuis een methodiek. “Die methodiek, een bepaalde manier van kijken naar processen, gebruiken we nu nog steeds. Daarmee creëren we een inclusieve functie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt”, aldus Wendy. “Na die pilot hebben we samen met het Elkerliek besloten om de goede en duurzame samenwerking voort te zetten. In de loop der tijd hebben we steeds nieuwe afdelingen erbij kunnen pakken!”

Trots op werk bij Elkerliek

De werknemers die nu werkzaam zijn, zijn stuk voor stuk ‘heel trots dat ze bij het Elkerliek mogen werken’, zo vertelt jobcoach Joyce Staals. “Ze doen allemaal hun uiterste best om hier te blijven. Ik krijg ook vaak van participatiecoaches de vraag of er nog een plekje is. Dat komt mede doordat een ziekenhuis een bepaalde status heeft. Medewerkers krijgen bijvoorbeeld een uniform en een badge.”

Zowel Pablo als Chantal beamen dat ze met veel plezier bij het Elkerliek-ziekenhuis werken. “Ik doe iets voor anderen en ben betrokken in de wereld”, aldus Pablo. “Ik heb dan wel een beperking vanuit het verleden, maar hier kan ik laten zien dat ik, net als anderen, gewoon kan werken.” Chantal hoopt in de toekomst meer uren te kunnen maken bij Elkerliek. “Het is mijn droom om in de toekomst mijn salaris van Elkerliek te krijgen, en niet meer van Senzer. En dan hopelijk als Verzorgende IG.”

Kansen in de krapte

Nu de arbeidsmarkt krap is, liggen er volgens beide partijen nog meer kansen om mensen met een arbeidsbeperking te detacheren. “Wat je ziet is dat veel werkgevers het lastig vinden om creatief of anders naar werk te kijken”, aldus Wendy. “Het zijn vaak tijdrovende processen, ook in de zorg. Maar we zien juist dat onze mensen die welzijnstaken, die vaak blijven liggen, best kunnen doen. Werkgevers moeten dan wél in die veranderingen mee willen gaan.”

“Ook Senzer en Elkerliek willen wel echt graag groeien”, vult Nico aan. “De roep om personeel wordt groter, dus dat helpt ons om mee te gaan in de discussie. Er liggen nog heel veel kansen!”

Aanpak

Senzer en Elkerliek werken nauw samen om de medewerkers met een ondersteuningsvraag duurzaam aan de slag te helpen. Dat doen ze onder andere door functiecreatie, maatwerk en begeleiding.

Het creëren van een fijne, duurzame werkplek begint bij Elkerliek met het maken van een taakbeschrijving en een competentieprofiel. “Waar heeft de afdeling behoefte aan? Wat hebben zij nodig om dit te laten slagen? En welke taken kan de Senzer-medewerker dan overnemen?”, somt Wendy op. “Het aannemen van iemand van Senzer moet voor iedereen een toegevoegde waarde hebben. Dus niet: ‘ga maar wat schoonmaken’.”

Vaardigheden Senzer-medewerker

Vervolgens gaat Senzer proberen om een match te vinden. Die medewerker moet wat in z’n mars hebben. “Het Elkerliek is een prikkelrijke omgeving”, vertelt Wendy. “Veel mensen om je heen, en collega’s die onregelmatige diensten werken. Het is vaak wel de bovenkant van onze doelgroep die dat aankan.” “De taken kunnen ze wel”, vult jobcoach Joyce aan. “Maar alle wisselingen in collega’s en schema’s vraagt inderdaad veel van hun flexibiliteit. Vooral in het begin hebben ze daardoor veel sturing nodig.”

Flexibiliteit is dus belangrijk, maar ook de sociale vaardigheden moeten goed ontwikkeld zijn.

“Er lopen toch patiënten rond”, aldus Joyce. “We hebben weleens iemand gehad die nogal grof getaald was. Daar moest ze wel op gestuurd worden, want dat kan hier niet.” Mede daardoor is ook ‘omgevingsbewustzijn’ een belangrijke competentie, volgens afdelingsmanager Nico. “Dat moeten ze zeker hebben.”

Functiecreatie en begeleiding

Als de juiste persoon is gevonden, volgt er een gesprek tussen de ziekenhuisafdeling en de medewerker. Daarin worden de taken uitgelegd en de verwachting uitgesproken. Vervolgens kan het werk beginnen, met één belangrijk sleutelwoord: begeleiding. “Wij zoeken elementaire taken uit, dus repeterend, weinig afbreukrisico, uit het proces te halen”, aldus Wendy. “Functiecreatie noemen we dat. Daarna is het de taak aan jobcoaches zoals Joyce om te kijken hoe dat gaat en of er bijvoorbeeld nog iets aangepast moet worden.”

“We steken daar veel tijd in”, aldus Joyce. “Ook als de medewerker al gestart is, schaven we voortdurend bij. Soms zie je dan dat mensen echt doorgroeien, en meer verantwoordelijke taken krijgen. Of we merken juist dat het iets te veel is; dan gaan we het toegankelijker maken.” “Dan zie je ook dat mensen op een enigszins stabiel niveau denken: ik mag er zijn, ik mag groeien”, vult Wendy aan.

Dat gebeurde ook bij Chantal, die zoals eerder benoemd aan de slag is op de afdeling Revalidatie, waar Nico nu hoofd van is. “Zij doet het, ondanks haar beperking, geweldig”, vertelt hij. “Ze kan heel veel taken wegwerken. Na één keer vertellen weet ze het vaak wel. Daardoor is ze echt een fijne toevoeging voor ons team.”

De Senzer-medewerkers hebben een belangrijke taak in het ziekenhuis. Samen houden we deze hele motor in beweging!

‘Verschillende winkeltjes’

De bovengenoemde aanpak is de leidraad, maar Wendy en Joyce benadrukken dat het niet overal één op één over te nemen is. “Het ziekenhuis is een groot winkelcentrum, met heel veel kleine winkeltjes. Op elke afdeling is een andere dynamiek, met een andere cultuur en andere processen. We moeten elke keer weer opnieuw kijken: hoe wordt dit een succes?” Daarin is één ding heel belangrijk, benadrukt Nico. “De Senzer-medewerkers hebben, net als iedereen, een belangrijke taak in het ziekenhuis. Samen houden we deze hele motor in beweging!”

Aandachtspunten

Zo’n samenwerking als tussen Senzer en het Elkerliek-ziekenhuis kan ook heel goed op andere plekken. Dan is het volgens Wendy, Joyce en Nico wel verstandig om de volgende aandachtspunten mee te nemen:

• De medewerker heeft goede begeleiding nodig. Er moet een vast aanspreekpunt zijn waar hij of zij bij terecht kan.
• Het creëren van een duurzame arbeidsplek kost tijd en energie. Kijk aan de voorkant goed naar de taken, en aan de achterkant goed naar de begeleiding.
• Als er onduidelijkheid ontstaat (bijvoorbeeld tussen de twee instanties), is het belangrijk om direct met elkaar in gesprek te gaan. Vertrouwen in elkaar is essentieel!
• Vergelijk een reguliere werknemer niet met iemand met een arbeidsbeperking. Soms moet je wat meer schipperen om toch tot een goed resultaat te komen.
• Wees geduldig en flexibel, want dan levert het echt wat op.
• Een goede jobcoach is heel belangrijk. Blijf gesprekken voeren met de medewerker, maar ook met de afdeling.
• Zorg ervoor dat de medewerker met de ondersteuningsbehoefte ook echt onderdeel is van het team.
• Zorg dat er bij iedereen voldoende draagvlak is; bij de medewerker, maar ook bij de andere collega’s.