Na een jarenlange toename van de arbeidsparticipatie van mensen met een ondersteuningsvraag, lijkt die groei nu af te vlakken. Dat blijkt uit de UWV-monitor Arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025 (opent in nieuw tabblad). Dat is een belangrijk signaal voor gemeenten, werkgevers en werkontwikkelbedrijven. 

De afgelopen jaren hebben steeds meer mensen hun plek op de arbeidsmarkt gevonden. Tegelijkertijd laat de monitor zien dat de volgende stap zich aandient. De groep mensen die nog niet werkt, heeft vaker behoefte aan intensieve begeleiding, ontwikkeling en ondersteuning. Juist daarom wordt de rol van werkontwikkelbedrijven steeds belangrijker. 

Wat laat de monitor zien? 

De monitor laat een aantal opvallende ontwikkelingen zien: 

• Eind 2024 had 15,6% van de werkgevers minimaal één werknemer uit de doelgroep Wajong, WGA of het doelgroepregister banenafspraak in dienst. Grote werkgevers doen dit vaker dan kleine organisaties. 

• De arbeidsparticipatie van Wajongers daalde licht naar 50,4%. 

• Binnen het doelgroepregister banenafspraak groeide het aantal mensen naar 142.500 personen. Van hen hadden 73.400 mensen betaald werk. De arbeidsparticipatie stabiliseerde daarmee rond de 51%. 

De cijfers laten zien dat de groei van de afgelopen jaren niet vanzelfsprekend doorgaat. Tegelijkertijd onderstrepen ze dat de gezamenlijke inzet van gemeenten, werkgevers en werkontwikkelbedrijven perspectief op werk heeft geboden.  

De volgende stap vraagt om een andere aanpak 

Een van de belangrijkste inzichten uit de monitor is dat de opgave verandert. Veel mensen die relatief gemakkelijk de stap naar werk konden maken, hebben een plek op de arbeidsmarkt gevonden. De groep die (nog) niet werkt, heeft vaak te maken met complexere ondersteuningsvragen. Denk aan mensen die extra begeleiding nodig hebben op de werkvloer, beschut werk nodig hebben of eerst werknemersvaardigheden moeten ontwikkelen. 

De uitdaging verschuift daarmee van méér mensen aan het werk helpen naar het duurzaam ondersteunen van mensen die meer begeleiding nodig hebben. Dat vraagt om maatwerk, ontwikkeling en langdurige ondersteuning. 

Veranderende opgave voor gemeenten 

Voor gemeenten betekent dit een veranderende opdracht. Niet alleen groeit de groep inwoners waarvoor zij verantwoordelijk zijn, ook worden de ondersteuningsvragen complexer. De aandacht verschuift daarom van het creëren van instroom naar het duurzaam ondersteunen van mensen die aan het werk zijn of de stap naar werk willen zetten. Dat vraagt om blijvende aandacht voor werkbehoud, ontwikkeling, passende begeleiding, beschut werk waar nodig én ondersteuning van werkgevers bij inclusief ondernemen. 

Werkontwikkelbedrijven maken ontwikkeling mogelijk 

Juist in deze nieuwe fase spelen werkontwikkelbedrijven een sleutelrol. Zij begeleiden mensen bij het ontwikkelen van werknemersvaardigheden, verzorgen werkfittrajecten, bieden jobcoaching en organiseren beschut werk. Ook ondersteunen zij werkgevers bij het creëren van passende werkplekken en het inzetten van instrumenten zoals loonkostensubsidie. 

Daarmee helpen werkontwikkelbedrijven mensen niet alleen aan werk, maar ook om zich te blijven ontwikkelen en duurzaam aan het werk te blijven. Zo verbinden zij de ambities van gemeenten, de behoeften van werkgevers en de talenten van mensen met een ondersteuningsvraag. Door uit te gaan van mogelijkheden en passende ondersteuning te bieden, maken zij duurzame arbeidsparticipatie iedere dag in de praktijk mogelijk. 

Kansen bij kleinere werkgevers 

Ook bij kleine werkgevers liggen nog grote kansen. Waar grote werkgevers relatief vaak mensen met een arbeidsbeperking in dienst hebben, gebeurt dat bij kleinere organisaties nog minder. Werkontwikkelbedrijven kunnen deze ondernemers helpen hierin stappen te zetten, door mee te denken over de invulling van inclusief werkgeverschap. Door mee te denken over passende functies, begeleiding, ontwikkeling en regelingen, maken zij het voor steeds meer werkgevers mogelijk om talent een plek te bieden. 

Blijven bouwen aan een arbeidsmarkt waarin iedereen mee kan doen 

De monitor laat zien dat er de afgelopen jaren veel is bereikt. Steeds meer mensen met een arbeidsbeperking hebben hun plek gevonden op de arbeidsmarkt en dragen met hun talenten bij aan organisaties en samenleving. 

Tegelijkertijd laat de monitor zien dat de opgave verandert. Nu de groei van de arbeidsparticipatie afvlakt, wordt het steeds belangrijker om mensen met een grotere ondersteuningsvraag duurzaam te begeleiden naar én in werk. Dat vraagt om blijvende aandacht voor ontwikkeling, passende ondersteuning en werkgevers die kansen durven te bieden. 

Werkontwikkelbedrijven spelen daarin een onmisbare rol. Samen met gemeenten en werkgevers bouwen zij iedere dag verder aan een arbeidsmarkt waarin mensen met een ondersteuningsvraag vanzelfsprekend welkom en van waarde zijn.